De Osse pioniersgeest of het ontbreken daarvan

Gepubliceerd: Dinsdag 20 december 2016 11:30

De Osse pioniersgeest of het ontbreken daarvan

Volgens Robert-Jan Steegman kunnen we heel wat leren van het verleden als het gaat om Osse pioniersgeest.

"Enkele weken geleden bezocht ik samen met mijn gezin de musical 'Villa Johanna' van de Stichting Oss Cultureel. Een prachtige productie waarin de fictieve liefdesrelatie tussen een Van den Bergh en een Jurgens werd uitgebeeld  Door de Stichting Oss Cultureel heeft Oss al veel talenten mogen afleveren die inmiddels zijn doorgedrongen tot de hoogste regionen van de Nederlandse musicalwereld. Vajen van den Bosch spreekt zelfs al Disneyfilms in, iets om echt trots op te zijn. De SOC waar velen in het begin sceptisch over waren - ik heb het als bestuurslid van nabij mogen ervaren - is uitgegroeid tot een plaatselijke parel met landelijke bekendheid.

 
Op de weg terug vertelde ik mijn jongste zoon over de durf die Van den Bergh en Jurgens destijds toonden toen ze margarine gingen produceren. Een geheel nieuwe techniek werd gebruikt om 'namaakboter' te maken, een product waar de nodige weerstand tegen was. Ook  vertelde ik hem dat Saal van Zwanenberg, die ook voorkwam in de musical, als eerste slachtafval ging gebruiken onder andere voor de productie van insuline en dat daaruit het latere Organon is voortgekomen. Ik bedacht me dat er eigenlijk veel parallellen te trekken zijn tussen deze en andere Osse industriële pioniers en een man als John van Boekel, een van de drijvende krachten achter Stichting Oss Cultureel. Ondernemend, doortastend en het lef om ondanks weerstanden Oss op de kaart te zetten met margarine, insuline, vleeswaren of musicals en (prom)concerten.
 
Er kwam ook een vraag bij me op. Zou Oss ook nu het lef hebben wanneer zich een nieuwe Van den Bergh, Jurgens of Van Zwanenberg zou aandienen met een revolutionaire  techniek of andere innovaties die een sector op zijn kop zetten, tegenwoordig met een hip woord 'disruptie' geheten? Het antwoord is de afgelopen jaren al meerdere malen gegeven: waarschijnlijk niet. Een gefuseerde (dus disruptieve) ziekenhuisorganisatie wilde een nieuw en modern ziekenhuis bouwen, maar dat werd in Oss net zo lang bestreden totdat de directie de neus vol had en koos voor Uden. Toen ene Van Cranenbroek een nieuwe disruptieve vorm van detailhandel wilde starten in Oss kwamen men met succes in het geweer om deze vestiging tegen te houden. En een zelfde reactie zie je momenteel bij de voorgenomen bouw van een mestfabriek die mest op een innovatieve wijze wil gaan verwerken: niet hier!
 
Ik geef toe, over al deze gevallen valt uren te discussiëren, zijn er steekhoudende argumenten voor en tegen. Wellicht zijn we beter af zonder Van Cranebroek, hoort een mestfabriek niet bij een woonwijk, zijn de gezondheidsrisico's te hoog, had die woonwijk daar niet mogen staan of hadden de huizenkopers beter moeten nadenken toen ze het koopcontract tekenden.
 
In het geval Van Cranebroek zullen we het nooit weten en zitten we met een kale vlakte aan de Kantsingel, bij de mestfabriek zal de toekomst het leren en is er de mogelijkheid dat mestverwerker MACE alsnog een eerlijke kans krijgt. Bij het ziekenhuis is echter duidelijk wat we aan onze neus voorbij hebben laten gaan: het moderne nieuwe ziekenhuis met alle voordelen en plaatselijke werkgelegenheid van dien staat in Uden. Bij alle drie geldt dat de werkgelegenheid de grote verliezer is, had of heeft de angst voor het onbekende de overhand en was of is er weinig sprake van een onbevangen houding om innovaties een goede en eerlijke kans te geven. En juist die pioniersgeest heeft Oss in het verleden zoveel gebracht."

Deel deze pagina: